KUNSTPRAAT  Kunstenaars zeggen...

Michael Borremans
Ik denk dat een kunstenaar die zijn werk au serieux neemt niet
aan een 'canvascollectie' deelneemt. Ik zou het in ieder geval
nooit doen, en dat heeft met eergevoel te maken. Kunst die een
zetje van televisie nodig heeft vind ik verdacht.
Wim Delvoye
Veel hedendaagse, ook veel impressionisten slingeren maar wat
met verf, gewoon omdat ze te weinig motoriek hebben om een
gelaat of zo te tekenen. De hele 20ste eeuw hebben critici  dat
gebrek aan motoriek verward met diepzinnigheid.
Octave Landuyt
Een constante is dat ik regelmatig 'bots'. Mijn werk is gevarieerd.
Het dateert van mijn vier jaar tot nu. 'Ge moet u meer profileren'
zeggen ze, maak werken die op mekaar lijken. Daar doe ik niet aan
mee.
Erwin de Bie
Ik vroeg mensen die mij wat kennen welke muziek ze verbinden
met mijn werk. De top 10 kwam uit bij Pink Floyd, Brel, Leonard
Cohen, the Beatles, Marianne Faithfull, Patti Smith, Tom Waits,
Piaf, Scott Walker en Miles Davis. Toch allemaal musici die ik als
mijn helden beschouw of affiniteit mee heb.
Erwin De Bie
Duizend werken die mekaar herhalen noemt men de laatste jaren
'een stijl'.  Bullshit!  Een stijl hebben betekent dat men je hand her-
kent uit desnoods twintig verschillende perioden.  The Beatles
maakten poppy songs, rock, psychidelische muziek, jazz georien-
teerde nummers, folk, chanson, blues, experimentele muziek, vau-
deville en zelfs indisch beinvloedde songs, en altijd bleven ze met-
een herkenbaar. Zo wil ik schilderen.
Michael Borremans
Ik stel schilderen moedwillig uit, ook al weet ik precies wat ik wil
schilderen, en ook al heb ik zin om eraan te beginnen. Ik leg  me-
zelf een wachttijd op, om de spanning op te voeren.
Dees De Bruyne  + 1998
De dood is het enige 'moeten' in ons leven. Voor de rest zijn
we bij wijze van spreken 'totaal vrij'.
Dees De Bruyne  + 1998
Vroeger werd er in de kunstscholen meer op talent gerekend.
Nu zijn het dikwijls een soort verzamelplaatsen  voor  men-
sen die de universiteit hebben gerateerd.  Dat  is verkeerd. 
Zelf heb ik trouwens geen echte kunstopleiding gehad.
Dees De Bruyne  + 1998
Dat drugs aanzetten tot visionaire kunst klopt niet.  Ik weet,
als ik te veel gedronken of gesmoord heb, dat ik er weinig van
terecht breng. Je drinkt je altijd naar een dieptepunt, nooit
naar een hoogtepunt. Ik heb zelf met alles geexperimenteerd,
maar ga het zeker ook niet verdedigen.
Dees De Bruyne  + 1998
Ik denk dat de beste leerschool voor een schilder altijd geweest
is dat je werk leesbaar blijft. En dat wordt nu afgebroken. Ik
heb kortgeleden nog eens de academie bezocht en het zijn de
gasten die niks meer kunnen die nu leraar zijn en de plak zwaai-
en.

 
Dees De Bruyne  + 1998
Conceptuele kunst schept een scheidingslijn tussen de mensen
die denken 'we weten het niet' en de zogenaamde slimmen die
beweren 'wij weten het wel'. Kunst is een communicatiesysteem
en geen vervreemdend element.
Kijk naar Michelangelo, Mozart, die nog altijd greep op ons heb-
ben, omdat hun enige doel communicatie was.  Communicatie
over de dood heen.
Dees De Bruyne  + 1998
Men noemt me wel eens de tekenende schilder of schilderende
tekenaar omdat ik veel met houtskool werk. Daar is niks verkeerd
aan. Tekenen vormt de basis van alles, het begin. Als je daar in
uitblinkt is dat toch een hele prestatie?
Panamarenko
Hoe zou ik mij verwant voelen met Da Vinci. Om te beginnen:
Zijn vliegtuigen vlogen, zo bleek uiteindelijk. Dat kan je van die
van mij voorlopig niet zeggen.
Panamarenko
Ze zeggen dat de mens vrij is, maar dat is niet zo. De mens is een
klein schroefje in het grote raderwerk van de staat. Op elk ogen-
blik kan de staat 'kipkap' van je maken.
Panamarenko
Met zijn strontmachine heeft Delvoye ook geprobeerd kunst en
wetenschap samen te brengen. Maar hij is er in de verste verte
niet in geslaagd. Die 'Cloaca' is een uit de hand gelopen cafégrap.

 
Panamarenko
Een onbekende filosoof heeft eens gezegd: 'Als iedereen stopt
met het vervaardigen van kinderen is de natuur gered'. Daar zit
veel wijsheid in.
Erwin De Bie
Panamarenko zei ooit dat Delvoye's 'Cloaca', waarmee hij kunst
en wetenschap wou verbinden, totaal niet geslaagd is. Er is meer:
De wetenschap was al eigenaar van zo'n machine om artificieel
stront te maken. De vraag is waarom hij deze in eigen naam nog
eens kopieerde.
Panamarenko
In de jaren '50-'60 brak de pop art door. In mijn ogen ook maar
een -isme hoor. Iedereen begon op de duur prentjes uit manne-
kensbladen uit te vergroten en er tekstballonnen op te kleven.
Panamarenko
Galerijhouders en kunstpausen zijn het niet gewoon dat een
kunstenaar zijn eisen stelt. En de meeste museum directeurs
zijn te veel met hun positie in de kunstwereld bezig. Ze lijken
nog het best op veel platte politici.
Panamarenko
Ach, New York! Er is alleen nog Amerikaanse kunst te zien. Het
lijkt wel een complot. Europa is afgezworen, Amerika uber alles
is de houding. Richard Serra bijvoorbeeld, wat kun je daar van
leren? Je zaagt een enorme stalen moer middendoor, je giet de
twee helften af, en het resultaat leg je op de Groenplaats. En
dan heb je een 'Serra'.
Rik Poot  + 2006
Wim Delvoye's 'Cloaca'? De strontmachine. Ik associeer stront
met treurige verhalen van drie vrienden die in Buchenwald heb-
ben gezeten. Eén ervan leeft nog. Het liep langs hun benen naar
beneden. Vraag die man eens wat de 'Cloaca' voor hem betekent.
Rik Poot  + 2006
Dat ze de subsidie eens afschaffen: Dan stort die hele heden-
daagse kunstwereld met zijn conceptuele kunst als een kaarten-
huis ineen.
Rik Poot  + 2006
Jan Hoet is een pretentieuze gek. Hij is zogenaamd een anarchist,
een avant-gardist, een anti bourgois. Maar hij heeft wel een ridder-
orde aangenomen (waarvoor je nog zelf mag betalen ook). Als
hij ook maar één ogenblik consequent zou zijn, had hij daarvoor
bedankt.
Rik Poot  + 2006
Spontane hierarchie heeft altijd bestaan bij kunstenaars. Men wist
wie de beste was en men kende zijn plaats. De hierarchie bij kuns-
tenaars van vandaag wordt bepaald door ellebogenwerk en mana-
gement.
Erwin De Bie
Volgens sommigen heb ik inderdaad vijanden. Ja, dat weet ik wel,
dat voel ik aan den lijve. Afgunst en hoogmoed beweegt tot smeer-
lapperij. Maar weet je, eigenlijk heb ik geen vijanden, want ik leer
van hun vijandschap. Dat resulteert erin dat zij enorm veel energie
verspelen die mij ten goede komt. Ze zijn hun eigen vijand.
Sam Dillemans
Veel hedendaagse artiesten hebben veel krukken nodig: woorden,
uitleg, artikels etc. Goeie kunst heeft geen uitleg nodig, die heeft
genoeg aan zichzelf.
Sam Dillemans
In Antwerpen heb je sinds de jaren '90 de zogezegde 'Grijze School'.
Wat zij maken heette vroeger doodgewoon 'Fonds'. Achtergronden.
Sam Dillemans
Installaties propaganderen als de ware kunst. Het op bijna Stalin-
istische wijze tot maatstaf verheffen gaat mij wat te ver. Men heeft
het 'urinoir' van Marcel Duchamp massaal nagevolgd en Picasso in
de steek gelaten. Daar komt het op neer.
Pjeroo Roobjee
Zoals ieder rechtgeaard kunstenaar heb ik een hekel aan de tijd waar-
in ik leven moet. Ik ben er nog altijd van overtuigd, en dat voel ik in
al mijn nerven, dat een kunstenaar een baksteen tussen de ogen
van zijn tijdgenoten moet werpen.
Pjeroo Roobjee
Laatst zag ik in een galerie een schilderwerk waarvan ik dacht: 'Ver-
domme, welke miraculeuze, onsterfelijke schilder heeft dit gemaakt?
Waarop ik naderbij sloop en zag dat het van mijn eigen hand was.
En zelfs dan voelde ik geen bijzondere fierheid.
Roger Raveel  + 2013
Actiever worden met ouder worden?  Je kent het verhaal toch over
mijn hersenen? Ik was een wonderkind, dat is wetenschappelijk bewezen. Als ik een penseel in handen heb, neemt mijn genialiteit het
over.
Roger Raveel  + 2013
Ik heb er lang over gedaan om mezelf ervan te overtuigen dat ik een
genie ben.
Roger Raveel  + 2013
Als kind had ik een brood betaald met een tekening. De bakkers-
vrouw toonde die aan een buurvrouw, en die vroeg: 'Is dat van Van
Gogh?'.  Heel Machelen-aan-de-Leie wist al heel snel dat ik een bij-
zonder groot artiest zou worden. En kijk, ze hebben gelijk gekregen.
Jan De Cock
Conscience leerde zijn volk lezen. De Cock leerde zijn volk kijken.
Oké, daar neem ik vrede mee. Dat mag later op mijn grafsteen staan.
Erwin De Bie
Soms vraagt men mij: 'Is uw kunst kopen een goede belegging?'
Eén: Wat vandaag hoge toppen scheert is binnen 10 jaar mis-
schien passé en waardeloos, en wat vandaag laaggeprijst staat
binnen 15 jaar misschien onbetaalbaar. Maar het schilderij houd
je in 't slechtste geval zowiezo over.
Twee: Als je overweegt te kopen met het oog op winstbejag,
laat mijn werk maar hangen waar het hangt want het interes-
seert je niet echt.
En drie: Als je wilt speculeren, ga in zee met de banken of speel
op de beurs. De kans dat je daar alles kwijtspeelt is ondertussen
ook niet denkbeeldig, en je houdt er niets, tenzij schulden aan
over.
Willem Vermandere
Het kwetst mij dat ik als beeldhouwer niet echt succesvol ben.
De meeste van mijn monumentale beelden staan ergens in bruik-
leen, in een park op bij een openbare dienst. Maar eentje kopen
doen ze bijna nooit.
Willem Vermandere
Als mensen mij vragen: 'Wat ben je nog van plan, Willem?'. Zeg
ik altijd: 'Vanavond in vrede inslapen, en morgen zien we weer
wel'.
Jan Vanriet
Een paar keer heb ik meegemaakt dat een galerijhouder over mijn
werk zei: 'En denk eraan, mensen, over vijf jaar is dit schilderij
het dubbele waard.  Ik vind dat een vorm van oplichterij, niet
serieus.
Jan De Cock
Twaalf uur per dag werken is geen uitzondering. Wie ge-
schiedenis wil schrijven doet dat niet  tussen  negen en
vijf, met vier koffiepauzes.
Paul Van Hoeydonck
Ik ben nooit 'sant in eigen land' geweest. In het PMMK
in Oostende hingen werken van mij. De nieuwe conser-
vator, Phillip Van den Bossche heeft alles weggedaan.
Daar staat niks meer! Ik heb hier altijd tegenwerking on-
dervonden. 'Geen sant in eigen land', kan mijn lijfspreuk
zijn.
Paul Van Hoeydonck
Met kunstenaar Damien Hirst heb ik niet veel op. Ik ben
een dierenliefhebber, en wat hij met dieren doet vind
ik niet oké. Ze doden en op sterk water zetten. Of ze la-
ten rotten. Heel erg donker is dat.
Johan Tahon
Het spirituele speelt een belangrijke rol in  mijn  werk.
Heel veel kunstenaars zijn tegenwoordig  vooral  met
strategie bezig: Ze gaan rationeel na hoe ze de ene over-
winning na de andere kunnen boeken, zoals in de sport.
Toon Pauwels
Sommige mensen vinden mijn werk te depressief, maar dat is
het helemaal niet. Mijn tekeningen zijn gewoon bedoeld als
een relativerende visie op de vaak banale mens, die zich geroe-
pen voelt om te heersen over de aarde. Maar helaas staat die
machtige mens vaak op zéér tere benen.
Toon Pauwels
Ik heb te veel respect voor de schilderkunst om pamfletten af
te leveren. Mijn tekeningen en schilderijen zijn spiegels van
een wereld die volgens mijn persoonlijk inzicht al honderddui-
zend jaar verkeerd draait.
Michael Borremans
Er zijn mensen die mijn werk apprecieren omdat het 'mooi ge-
maakt' is, maar ik wil natuurlijk dat er méér is. Er zijn naieve
schilders die zelfs technisch onbeholpen zijn maar toch prach-
tig en indringend werk maken.
Luc Tuymans
Ik ben van elke kunstschool afgevlogen, wellicht omdat ze za-
gen dat ik iets kon, dat ik ambitieus was. Pure afgunst. Veel
van die docenten zaten daar tot hun pensioen weg te teren.
Jan Cremer
Ik heb een aangeboren gevoel voor compositie en perspectief.
Het heeft met evenwicht te maken. Ik ga voor een doek zitten
en ik weet al wat er op komt. Ik hoef de beelden simpelweg
maar uit mijn geheugen te plukken.
Jan Cremer
Ik haal uit een landschap het meest typische detail, en dat
isoleer ik en vergroot ik uit. In Toscane zijn dat de cipressen,
in Umbrie de zwart en rood omgeploegde aarde. Ik ben geop-
sedeerd door kleur. Ik abstraheer zo'n landschap tot het een
bombardement van kleuren wordt, met stevige, trefzekere bor-
stelstreken.
Erwin De Bie
Er is een soort belachelijke, onuitgesproken wet dat een gale-
rijhouder of museumdirecteur jou komt vragen, jou ontdekt,
en niet omgekeerd. Waar slaat dat in godsnaam op? Wie kan
daar een zinnig antwoord op verzinnen? Zo'n 'wet' kan toch
alleen maar verzonnen zijn uit oeverloze, domme hoogmoed
door megalomane individuen.
Rinus Van de Velde
Weet je wat ik zelf mijn grootste talent vind? Alleszins niet dat
ik bij wijze van spreken goed gezichten kan tekenen. Nee, op-
staan, naar mijn atelier fietsen en beginnen tekenen: dat is
mijn grootste talent. En 'nee' zeggen als  vrienden  bellen  en
vragen om een koffie te gaan drinken.
Sam Dillemans
Als je de tekenkunst beheerst, kun je om het even welk onder-
werp aan, en met beheersen bedoel ik:  tot in de puntjes, radi-
caal. Ik durf gerust beweren dat de tekenkunst de basis is van
alle beeldende kunst.
Brice Heyndels
Het feit dat men mijn werk situeert in de richting van de Cobra-
beweging ligt hem vooral in het vrije spontane tekenen,  maar
in feite heb ik altijd gebruik gemaakt van alle  strekkingen  die
mij interessant leken.
Rinus Van de Velde
Het gebeurt wel eens dat iemand kritiek heeft op een werk, dat
het op niks zou trekken. Dan leg ik uit dat ze er niets van begre-
pen hebben. En als ze volhouden- of erger nog: mij uitlachen om
mijn felle reactie- maak ik desnoods klinkende ambras.
Bruno Vekemans
In de jaren '90 ben ik mooie schilderijen gaan maken omdat nie-
mand anders dat nog deed. De kunstwereld haalt daar de schou-
ders over op: 'Ach, Vekemans maakt maar schilderijtjes'.  Maar
zo onderscheid ik me wel van de rest. Veel hedendaagse zitten
nog in de klei van '68. Ze schilderen om commentaar  te  geven,
om idealen te verkondigen, om te choqueren. Je hoort ze ellen-
lang uitweiden over wat ze nu precies bedoelen met hun werk.
Ever Meulen

Ik maak geen kunst, ik kan gewoon goed tekenen, punt.

 

Erwin De Bie
'Luc Tuymans is een groot artiest, maar de druk van de markt moet vreselijk zijn' zei Jan Hoet ooit.  Mijn werk gaat 2600 a 3500 euro, en daar voel ik me vrij goed bij. Als morgen iemand mijn prijzen kan verdubbelen of vervijfdubbelen zal ik mij daar zeker niet slechter bij voelen, dat zou pas hypocriet zijn. Maar lijden onder druk? Ik heb geen huizehoge wensen of dromen, ik wil vrij zijn, mijn zin doen en comfortabel leven. Ik ben niet van mijn stuk te krijgen door dergelijke zaken, ik ben geen idioot.
Paul Delvaux  + 1994

Het zijn de critici die bepaalde schilders, onderandere mij sur- realist noemen. Ik geef toe dat het de surrealisten waren  die mij er van bewust maakten dat schilderen niet alleen schilde- ren is, maar ook poezie. In de periode dat ik natuurkunde stu- deerde, ging ik er vanuit, door skeletten te bestuderen, dat ik skeletten meer kan laten uitbeelden dan levende wezens.

 

Fred Bervoets

Ik gebruik de roes om iets te scheppen, en discipline om het af te maken.

 

Jan De Cock

Als u mij als journalist geen intelligente vragen stelt, op maat van een slimme mens als ik, dan ben ik weg.

 

Jan De Cock

Ik beschouw mezelf als één van de meest vooruitstrevende kuns- tenaars van mijn generatie, ik ben mijn tijd ver vooruit.  Ben  ik slim? Dat moet jij uitmaken. Maar ik denk niet dat je de voortrek- ker van een generatie kunt zijn als je niet slim bent.

 

Jan De Cock

Als ik beweer een afspraak te hebben met Guy Verhofstadt om de toekomst van het land te bespreken, is dat zo, en dat zijn de mensen hun zaken niet. Ook op mijn weg naar hem ben ik bij Ka- rel De Gucht gestopt. Dat zijn de mensen die het land en Europa vorm geven. Net als ik.

 

Delphine Boel
Ik werk met papier-maché omdat het ongesofisticeerd is,
en omdat het licht is en carnavalesk. Hout is veel te zwaar,
plastik te glad en brons te chique. Ik hou er ook van vies te
worden, vol kleuren en lijm te zitten.
Delphine Boel
Ik verzet me tegen de volwassen wereld. Volwassenen ne-
men zichzelf veel te serieus. Allemaal zijn ze veel te veel
bezig met wat anderen van hen vinden, en hoe ze over
hen zullen oordelen. Ik probeer mij daar van los te maken.
Nicole Van Goethem  +2000
Werken, tekenen is voor mij een vorm van beheersing. Dat
maakt dat als je jezelf aan het verliezen bent, roept: Neen!
Je vat jezelf bij de kraag. Daarom blijf ik creeeren, dat is de
enige kracht die ik bezit.
Nicale Van Goethem  + 2000
Ik was zeker geen wonderkind. Ik  ben zo'n  klassiek  geval
waarvan moeder overste tegen mijn ma zei: 'Mevrouw, er
is met uw dochter niets aan te vangen, laat ze maar teke-
nen.
Pjeero Robjee
Natuurlijk zijn demonen kwelgeesten,  maar  zonder  die
kwelgeesten maakt een kunstenaar alleen maar licht crea-
tieve invuloefeningen, waardoor hij of zij volgens mij eigen-
lijk ophoudt een kunstenaar te zijn. Je moet die demonen
niet bestrijden maar je moet er kunnen mee omgaan.
Erwin De Bie
Natuurlijk is een kunstenaar voornaam, maar een metser,
een slager, bakker, dokter en opvoeder zijn dat ook, mis-
schien zelfs voornamer.  Of ik mezelf daarmee neer haal?
Totaal niet, want wat zou de wereld  voorstellen  zonder
kunst?  En een kunstenaar is nog altijd voornamer dan een
topbankier, een beurshandelaar, een politieker, een top-
chef, een voetbalgod, een fabrikant van nutteloze prularia
of de zoveelste nieuwe hype-bedenker.
Chris Martin
Een kunstwerk is zoals een lasagne: als het bovenste korst-
je een vale, grijze kleur heeft, krijgt niemand zin om er in te
snijden en naar de diepere lagen te gaan.
Chris Martin
Een goed kunstwerk maken is moeilijker dan choqueren.
Leo Copers
Ik vind het belangrijk dat kunst op plaatsen te zien is die
voor iedereen bereikbaar zijn, zoals openbare- en half open-
bare ruimten in firma's, musea enzoverder. En ik bedoel wel
zaken op niveau. Er is de laatste tijd te veel kitsch op roton-
des en dergelijke verschenen.
Leo Copers
Lijk ik niet getormenteerd en eerder op een kleine jongen
die elke dag zijn ding mag doen? Zoiets, ja, da's een mooie
vergelijking. Dat overdreven pathetische gedoe soms, ik hou
daar niet van.
Leo Copers
Kunst is voor mij geen vluchtroute, het is waar ik mij mee
bezig houd, waardoor ik in zekere zin een invulling aan mijn
leven kan geven. Het is niet zo dat ik denk: 'Nu ga ik eens
kunst maken om mijn leven zin te geven.
Erwin De Bie
Ik hoor meer en meer de definitie 'Intellectuele kunst' vallen.
Wat is dat ?, vraag ik mij dan af. Een mens kan een intellectu-
eel zijn, maar een kunstwerk? Of bedoelt men een werk dat
door een intellectueel is gemaakt?  En wat is een intellectueel
precies? Een verstandelijk en geestelijk sterk ontwikkelde
mens, zo blijkt. En wat als hij daarnaast geen greintje humor
bezit? Want humorloze personen zijn meestal hoogmoedig
en dom.
Chris Martin
Ik doe niet aan polulisme. Het is een term van intellectuelen
die ver van het volk willen staan. Ik ben afkomstig van straat-
arme vlasboeren, ik kom uit het volk. Ik kan met een boer bab-
belen maar ook met een koning. Ik ben boer en koning tegelij-
kertijd, ik heb een oprechte liefde voor alles wat volks is.
Roger De Crits  + 2002
Choqueren is nu de norm in veel hedendaagse kunst. Op een
zo plat mogelijke wijze qua inhoud. Daaronder alle gebrek aan
techniek en inzicht verbergend. Nietszeggende, spottende, ker-
misachtige kitsch is het. Door wijsneuzen omhoog-en opgebla-
zen, om korte tijd later neer te storten tot op het niveau dat
het verdient.
Roger De Crits  + 2002
Potlood en houtskool.  Tekenen, tekenen en nog eens tekenen.
De kleur volgt als de tijd er rijp voor is.
Erwin De Bie
Als autodidact ben ik veel te lang blijven stilstaan. Op
mijn 20 jaar stond ik nog steeds waar ik stond op mijn
15 jaar. Ik kwam ook niet uit een artistiek nest, kende
niemand op dat vlak, kreeg geen input, had geen verge-
lijk. Pas rond mijn vijfentwintigste ging ik in de leer bij
de Gentse expressionist Roger De Crits. Dat was als een
schop tegen mijn kont. Pas dan begon ik als een kuns-
tenaar te denken en te werken.
Berlinde De Bruyckere
Ik maak 'moeilijke beelden', ze zijn niet hapklaar. In
elk beeld zit een soort aantrekken, maar tegelijkertijd
ook een soort afstoten. Sommige mensen kijken er
van weg, wat ik volkomen kan begrijpen. Maar zij die
er van wegkijken kunnen dus ook nooit  een  ingang
vinden.
Berlinde De Bruyckere
Een kunstwerk moet de materie overstijgen. Alleen is
materie natuurlijk het medium om een soort gevoel
op te roepen of mensen te laten stilstaan bij een werk.
Je kan het niet ontkennen of beweren dat het niet be-
langrijk is. Maar als men als eerste vraag  informeert
naar wat de materie is ... amaai!
 

Laatst bijgewerkt op 22 februari 2015